Borsa ve Hisse Senedi Nedir?

Borsa ve Hisse Senedi Nedir

Borsa, alıcı ve satıcının beliri kurallar altında buluşup bir ürünü alıp sattığı bir pazardır . Kuralların daha esnek olduğu, standardın olmadığı piyasalara ise tezgah üstü borsalar veya tezgah üstü piyasalar denir (OTC : Over The Counter). Örneğin BIST,VIOP organize borsayken, forex ve kripto para borsaları tezgah üstü piyasalardır(OTC).
Tezgah üstü borsaların belirli bir merkezi yoktur ancak organize borsaların merkezi ve standartları vardır.

Örneğin Forex belli bir merkezi olmayan piyasadır ve her kurumda standartları (teminat, stop out oranları vs) farklıdır. Aynı şekilde kripto paralar da bir çok ülkede işlem görmektedir ancak merkezi yoktur ve standardize değildir ( fiyat farklılıkları, komisyon farklılıkları, minumum işlem miktarları farklıkları görülmektedir). Yine örnek verecek olursak VIOP bir merkeze sahiptir. İşlem gören kontratların standarları vardır, bu standartları aracı kurumlar değiştiremez, organize borsa tarafından belirlenir. Teminatları, vade sonları, uzlaşma rakamları hesaplanmaları değiştirilemez.

BORSA NEDİR?

Tarihte ilk borsa işlemleri panayırlarda gerçekleşmiştir. Milattan önce 1500 yıllarına kadar bir geçmişi vardır. Yunan filozof Thales’in zeytin presleri için yaptığı opsiyon ise tarihte bilinen ilk opsiyon işlemi olarak ünlüdür. Bu işlem MÖ 600 yıllarında olmaktadır. Borsalarda tarım ürünlerinden, emtialara, hisse senetlerinden, dövizlere ve bu ürünlerin opsiyonları, türevleri ile birlikte sayısız alanda işlemler olmaktadır. Örneğin günümüzde ABD’de hava durumu, portakal suyu, kahve, kakao, soya fasulyesi gibi ürünler üzerine işlemler de olmaktadır. Çukurova’da pamuk borsası , İstanbul Altın Borsası, Borsa İstanbul, Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası (VIOP) ise ülkemizdeki borsalara örnektir. Menkul Kıymetler Borsası ilk defa Londra’da 1800 yılında organize olarak kurulmuştur. Ancak daha önce kıymetli maden borsalarının Avrupa’da 1487 yılından beri olduğu bilinmektedir.

HİSSE SENEDİ NEDİR?

Hisse senedi organize piyasalarda işlem gören, bir şirkete ortak olduğunuzu gösteri senet ve menkul kıymettir.Buna pay senedi de denir. Şirketler büyümek için borsalarda hisselerini halka açarlar yani satarlar. Bu hisseleri alanlar şirkete yatırım yaparak ortak olmuş olur. Şirket bu satıştan elde ettiği sermayeyi büyümek ve karılığı artırmak için kullanmak ister.

Hisse senedini alan yatırımcının iki tür kazanç beklentisi vardır. 1. Temettü (kar payı) 2. Değer artış kazancı.
Temettü: Kısaca kar payıdır. Şirket ortaklarının, işletmenin elde ettiği kardan pay alma hakkıdır diyebiliriz. Hisse senedi alan her yatırımcı temettü almaya hak kazanır. Temettü ödemelerini şirket hangi tarihte ne kadar vereceğini açıklar. Temettünün verileceği tarihten 1 gün önce dahi hisseye sahipseniz temettü almaya hak kazanırsınız.

Değer artış kazancı: Özetle fiyatların artışından dolayı aldığınız fiyattan daha yukarıda satış yaparak elde ettiğiniz kazançtır. Hisse senetlerinin fiyatı arz-talep dengesinin değişmesi sonucu artar veya azalır. Bir yatırımcı belirli bir fiyattan hisseyi almak istediğinde, başkaları da alıcı ve satıcı olarak aynı fiyata işlem emri göndermiş olabilir. Bu alım-satım emirleri doğrultusunda arz-talep çizelgesi oluşur. Bu çizelgede bir yandan alıcılar bir yanda satıcılar vardır. Alıcıların artması ile fiyat yukarı hareket ederken satıcıların artması ile fiyat aşağı hareket etmektedir.


0 0 0 0 0 0
  • Site İçi Yorumlar

En az 10 karakter gerekli

Sıradaki içerik:

Parabolic Sar ve Momentum Göstergeleri Nedir? Nasıl Yorumlanır?

Makale gönderim sistemimize hoş geldiniz

Galeri Alanı

828 x 478